Các mô hình AI mỗi ngày mỗi thêm hoàn thiện, hiện (28/10/2025) người dùng có thể tìm được những kiến thức khoa học đáng tin cậy dễ dàng, rất nhanh chóng và gần như miễn phí. Trước tình hình ấy, những tuần gần đây các dịch vụ cung cấp kiến thức như sách phi hư cấn trên Amazon hay online learning đã bắt đầu ghi nhận hiện tượng giảm sút doanh thu? Hoặc đó là điều chắc chắn sẽ xảy ra trong tương lai không xa?
Bạn nghĩ gì?
Ngắn gọn: chưa có dấu hiệu “sụp” đồng loạt. Dữ liệu 2024–2025 cho thấy: (i) sách in (đặc biệt non-fiction) đang mềm đi nhẹ, nhưng không lao dốc; (ii) e-learning phân hóa mạnh: các nền tảng kỹ năng/ngoại ngữ tăng trưởng tốt, trong khi mô hình “giải đáp/nhiệm vụ học tập” bị AI thay thế rõ rệt.
Bức tranh hiện tại (đến 28/10/2025)
Sách & xuất bản
- Tại Mỹ, đơn vị bán sách in 9 tháng đầu 2025 giảm ~0,9% so với 2024; adult non-fiction giảm ~2–3% (một số phân hệ như health/fitness/medicine, travel, general non-fiction giảm hai chữ số). (PublishersWeekly.com)
- Thống kê AAP cho thấy doanh thu ngành xuất bản Mỹ tháng 7/2025 giảm 4,2% so với cùng kỳ; lũy kế năm giảm 2,1%. Phân khúc “professional books” (business/medical/law/technical) nửa đầu 2025 giảm 7,7%. (Publishers.org)
- Ở Anh, 2024 chứng kiến non-fiction giảm 6,3% về lượng, trong khi fiction (đặc biệt “romantasy” nhờ BookTok) tăng mạnh. (The Guardian)
- Toàn ngành 2024 vẫn đạt 32,5 tỷ USD (AAP), cho thấy bức tranh dài hạn ổn định hơn so với các dao động ngắn hạn theo danh mục. (Publishers.org)
Online learning
- Coursera: Q2/2025 doanh thu 187 triệu USD (+10% y/y); nâng hướng dẫn doanh thu cả năm. Q3 tiếp tục tăng. (Coursera Investor Relations)
- Udemy: Q2/2025 doanh thu ~200 triệu USD; mảng doanh nghiệp tăng, công ty đạt lợi nhuận GAAP. (Yahoo Finance)
- Duolingo: Q2/2025 doanh thu tăng ~41%, nâng dự báo năm nhờ gói AI “Max”. (Reuters)
- Pearson: H1/2025 doanh thu tiêu đề giảm ~2%, nhưng Q3 báo tăng ~4% và kỳ vọng nửa cuối năm tích cực, nhấn mạnh tích hợp AI. (Pearson plc)
- 2U/edX: 2024 tái cấu trúc theo Ch.11, 2025 tiếp tục thu hẹp. (Higher Ed Dive)
- Chegg: mô hình “trợ giúp bài tập” bị AI thay thế trực diện; Q2/2025 doanh thu giảm 36%, thuê bao giảm 40%. (Chegg Investor Relations)
Kết luận tạm thời
- Hiện tượng giảm doanh thu: có, nhưng không đồng đều. Non-fiction in (đặc biệt các phân hệ “thông tin tổng quát/tra cứu nhanh”) giảm nhẹ; e-learning kiểu “làm hộ/hướng dẫn bài tập” giảm mạnh. Ngược lại, nền tảng kỹ năng, chứng chỉ, ngoại ngữ tích hợp AI đang tăng trưởng. (PublishersWeekly.com)
- Nguyên nhân: AI làm giá biên kiến thức phổ thông tiến gần 0 (trả lời tức thì), nên mảng nào “cạnh tranh bằng câu trả lời” sẽ chịu áp lực nhất (ví dụ Chegg). Mảng mang giá trị vượt “câu trả lời”—lộ trình kỹ năng, thực hành có chấm điểm, cộng đồng, tín chỉ/nhà tuyển dụng công nhận—lại được AI khuếch đại (cá nhân hóa nội dung, bài tập sinh tự động, trợ giảng 24/7). Trên thị trường sách, fiction giải trí hưởng lợi từ mạng xã hội; non-fiction giải thích/tra cứu khó khăn hơn. (The Guardian)
Dự phóng ngắn hạn (12–24 tháng)
- Tái định vị non-fiction: tác phẩm thiên về khung thực hành, case study, checklist, bản đồ năng lực (thay vì “giải thích tri thức thuần”) sẽ bền hơn; audiobook/ebook kèm tài nguyên tương tác + khóa ngắn sẽ tăng. (Suy luận từ số liệu xu hướng danh mục & hành vi học trực tuyến). (PublishersWeekly.com)
- E-learning phân hóa:
- Tăng: kỹ năng nghề, ngôn ngữ, chứng chỉ số, nội dung có đầu ra đo lường được (Coursera, Udemy Business, Duolingo). (Coursera Investor Relations)
- Giảm: dịch vụ thiên về giải đáp nhanh/làm hộ nhiệm vụ học thuật. (Chegg, một phần OPM chịu gánh nặng mô hình tài chính). (Chegg Investor Relations)
- Doanh thu tổng thể: khó có “cú rơi hệ thống”. Thay vào đó là dịch chuyển ví tiền từ “đọc để biết” sang “học để làm/được công nhận”, và từ nội dung thuần sang gói tích hợp (nội dung + thực hành + đánh giá + cộng đồng + AI tutor).
Hàm ý chiến lược (nếu bạn là nhà xuất bản/đào tạo)
- Bán “năng lực” thay vì “nội dung”: bổ sung bài tập chấm điểm, rubric, mini-projects, huy hiệu/CE, hoặc pathway lên các chứng chỉ được thị trường công nhận.
- Tích hợp AI đúng chỗ: dùng AI làm coach/corrector (không chỉ Q&A), sinh dữ liệu thực hành phong phú, và cá nhân hóa lộ trình.
- Kênh phân phối: tận dụng “hiệu ứng xã hội” (ví dụ cộng đồng như BookTok) cho fiction; với non-fiction, ghép bundle sách + khóa + công cụ.
Nguồn tiêu điểm (đọc nhanh):
(Chi tiết số liệu trong phân tích trích từ Publishers Weekly/Circana, AAP StatShot, cùng báo cáo kết quả kinh doanh của Coursera, Udemy, Duolingo, Pearson, Chegg như đã dẫn ở trên.)